بررسی علل اجتماعی مرتبط با اعتیاد به مواد مخدر: مورد مطالعه جوانان شهر کرمانشاه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه جامعه شناسی، واحد اسلام آبادغرب، دانشگاه آزاد اسلامی

2 مربی گروه جامعه شناسی دانشگاه پیام نور

چکیده

هدف این تحقیق دست‌یابی به عوامل اجتماعی مرتبط با اعتیاد به مواد مخدر در بین جوانان شهر کرمانشاه می‌باشد. روش پژوهش توصیفی از نوع پیمایشی و ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه است. جامعه آماری شامل کلیه افراد 15 سال به بالای شهر کرمانشاه که مبتلا به اعتیاد به مواد مخدر در سال 1398 می باشند. روش نمونه گیری غیرتصادفی گلوله برفی می باشد. داده‌های با استفاده از SPSS در دو سطح توصیف و تبیین تجزیه و تحلیل شدند. نتایج رگرسیون لجستیک نشان می‌دهد آزمونWald  برای متغیرهایی مانند گرایش‌های دینی، تأثیر دوستان، اعتماد به نفس و احساس محرومیت نسبی معنادار است. با توجه به اینکه B0  برای میزان کنجکاوی، محرومیت نسبی و تأثیرگذاری دوستان بالاتر از یک می‌باشد؛ نشان می‌دهد که این متغیرها در افزایش احتمال رفتن جوانان به سمت اعتیاد، تأثیر فزاینده‌ای دارند؛ ولی این مقدار برای دو متغیر گرایش‌های دینی و متغیر میزان اعتماد به نفس کمتر از یک می باشد، لذا دو متغیر مذکور در احتمال رفتن جوانان به سمت اعتیاد تأثیر کاهنده‌ای دارند.

کلیدواژه‌ها


 

آزاد، حسین (1384)، آسیب شناسی روانی 2، تهران، انتشارات بعثت.

اورنگ، جمیله(1367). پژوهشی دربارة اعتیاد، تهران، نشر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.

بوالهری، جعفر(1382). ارزیابی سؤ مصرف مواد مخدر در زندا های ایران، فصلنامه علمی پژوهشی سؤ مصرف مواد، سال اول شماره سوم، صص 13-56.

بیرامی، منصور؛ جلیل باباپور خیرالدین؛ تورج هاشمی نصرت آباد؛ سعیده خلیل زاد بهروزیان (1398). معادلات ساختاری رابطه سرشت و منش و الکسی تایمیا با اعتیادپذیری دانشجویان، فصلنامه مطالعات مبارزه با مواد مخدر، سال یازدهم، شماره 40، صص 11-26.

توسلی، غلامعباس (1374). نظریه‌های جامعه شناسی. تهران: انتشارات سمت.

حاج حسینی، منصوره ؛ اخوان تفتی، مهناز (1382). مقایسه سبک اسناد درجوانان معتاد و غیر معتاد شهر یزد، فصلنامه اعتیاد پژوهی، سال اول، شماره سوم، صص 133-150.

حبیبی، مرجان (1395). اعتیاد به مواد مخدر و عوامل اجتماعی تاثیر گذار بر آن در جامعه، کنگره بین المللی علوم انسانی، مطالعات فرهنگی، تهران، مرکز توانمندسازی مهارتهای فرهنگی و اجتماعی جامعه، https://www.civilica.com/Paper-CPCONF01-CPCONF01_007.html

درخشانی، مریم (1397). پیش بینی اعتیاد پذیری بر اساس کارکرد خانواده و انسجام و آشفتگی هویت در نوجوانان، فصلنامه مطالعات مبارزه با مواد مخدر، سال دهم، شماره 39، صص 95-106.

دهخدا، علی اکبر(1338): فرهنگ دهخدا، انتشارات دانشگاه تهران.

رحمتی، محمد مهدی (1393). عوامل مؤثر در شروع مصرف مواد مخدر، با اشاره به وضعیت معتادان زن، فصلنامه علمی و پژوهشی اعتیادپژوهی، دوره اول، شماره اول، صص 1-23.

رضایتی زاده، آزاده و باقری، فریبرز (1397) در مطالعه ای تحت عنوان پیش بینی گرایش به اعتیاد در دانش آموزان دختر مقطع متوسطه دوم شهر تهران براساس شفقت به خود، سرسختی روان شناختی و هوش معنوی، فصلنامه مطالعات مبارزه با مواد مخدر، سال دهم، شماره 39، صص 67-78.

سامانی، سیامک و فولاد چنگ، محبوبه (1385). روانشناسی نوجوانی. شیراز: انتشارات ملک سلیمان.

ستوده، هدایت الله. (1383). آسیب شناسی اجتماعی، تهران، انتشارات آوای نور.

سراج زاده، حسین(1382)، مصرف مواد مخدر و مشروبات الکلی در بین دانشجویان دانشگاه‌های دولتی در سال تحصیلی 1382-1381"،  فصلنامه رفاه اجتماعی، سال ششم، شماره 25، صص 85-110.

سلیمی، علی و داوری، محمد (1383). جامعه شناسی کجروی، پژوهشکده حوزه و دانشگاه، قم: چاپ دوم.

شهیدی، محمد حسن(1375). مواد مخدر، امنیت اجتماعی و راه سوم، تهران: انتشارات اطلاعات.

صادقی اهری، سعید(1379). بررسی علل بازگشت مجدد به اعتیاد در بیماران مراجعه کننده به مراکز ترک اعتیاد وابسته به بهزیستی، فصل نامه اعتیاد پژوهی، سال اول، شماره دوم، صص 36-40.

صالحی جونقانی، فرحناز(1379). بررسی تأثیر عوامل اقتصادی- اجتماعی مؤثر بر اعتیاد؛ مطالعه موردی: زندان شهر کرد، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه شیراز.

صباکلاهی، حامد؛ احمدی، عزت اله و شالچی، بهزاد (1396). تبیین گرایش به مصرف مواد مخدر براساس خردمندی و خودفراروی، فصلنامه اعتیاد پژوهی، دوره 11، شماره 44، صص 43-58.

صدیق سروستانی، رحمت الله(1387). آسیب شناسی اجتماعی(جامعه شناسی انحرافات اجتماعی)، تهران، انتشارات سمت.

طباطبایی، سیدموسی؛ نثاری، خلیل و بیابانی، غلامحسین (1389). بررسی مقایسه ای جوانان دارای سوء مصرف مواد مخدر صنعتی مراجعه کننده به مراکز ترک اعتیاد شهرستان سمنان و عادی از نظر اختلالات روانی، مطالعات امنیت اجتماعی، شماره 23، صص 119-131.

عباسی، علیرضا؛ سجودی، عادل؛ طالبی دلیر، معصومه و احمدی، آمنه (1398). بررسی عوامل اجتماعی موثر برگرایش به مصرف مواد مخدر (مطالعه موردی دانشگاه پیام نور واحد رضوانشهر)، فصلنامه مطالعات مبارزه با مواد مخدر، دوره 11، شماره 40، صص 91-113.

عبدی، کافیه(1382). عوامل اعتیاد در میان حاشیه نشین­ها، پایان نامه کارشناسی ارشد جامعه شناسی، دانشگاه تهران.

غلامی آبیز، محسن(1381). بررسی علل اقتصادی – اجتماعی مؤثر بر اعتیاد؛ مطالعه موردی اردوگاه پیربنان شهر شیراز، فصلنامه علمی، پژوهشی سؤ مصرف مواد، سال دوم، شماره پنج، صص 81-102.

فاضلی، عصمت، و مولوی، فاطمه. ( 1382 ). بررسی مصرف مواد افیونی در میان معتادان مرد در ایران. دبیرخانۀ ستاد مبارزه با مواد افیونی، سازمان بهزیستی کشور: معاونت امور فرهنگی و پیشگیری. گزارش آماری مراکز بازتوانی سرپایی اعتیاد کشور سال 1381.

فراهانی، محمد(1387). جامعه شناسی فساد و امنیت، تهران، انتشارات پرسمان.

فرجاد، محمدحسین. (1374). بررسی مسائل اجتماعی ایران، تهران، انتشارات اساطیر.

قاسمی روشن، ابراهیم (1382).  از اعتیاد زنان تا نابسامانی خانواده، مطالعات راهبردی زنان (کتاب زنان سابق)، شماره 22، صص 130-151.

کتابی، محمود و دیگران(1383). دین، سرمایه اجتماعی و توسعه اجتماعی فرهنگی، مجله پ‍‍ژوهشی دانشگاه اصفهان، جلد هفدهم، شماره2، صص169-192. 

کمیل، بهرام(1382)، ویژگی‌های جامعه شناختی مصرف کنندگان مواد مخدر در محلات فقیر نشین شهر اصفهان، فصلنامه اعتیاد پژوهی، سال دوم، شماره پنجم، صص 31-46.

کوثری، مسعود(1380)، آنومی اجتماعی و اعتیاد به مواد مخدر، فصلنامه اعتیاد پژوهی، سال دوم، شماره پنجم، صص 13-30.

گار، تدرابرت(1377). چرا انسان‌ها شورش می‌کنند؟، ترجمه علی مرشدی زاد، تهران، پژوهشکده مطالعات راهبردی.

عنایت، حلیمه و غفاری، داریوش(1398). مطالعه پدیدارشناسانه بسترهای اعتیاد به مواد مخدر در زنان، فصلنامه علمی و پژوهشی اعتیادپژوهی، دوره ۱۳، شماره ۵۱، صص 31-54.

محبوبی منش، حسین(1382). اعتیاد مردان، تهدیدی علیه زن و خانواده، فصلنامه شورای فرهنگی، اجتماعی زنان، سال ششم، شماره دوم، صص 67-90.

مدبر‌نیا، محمد جعفر؛ میر‌حسینی، سید کامبخش؛ تبری، رسول و عطر‌کار‌ روشن، زهرا (1392)، عوامل موثر بر اعتیاد به مواد مخدر در افراد 15 تا 30 سال: یک مطالعه کیفی، مجله دانشگاه علوم پزشکی گیلان، دوره 22، شماره 87، صص 70-77.

مرجائی، سیدهادی و غلامرضاکاشی، فاطمه (1396). گرایش به مصرف مواد مخدر در بین دانشجویان: مقایسه دانشجویان بومی و غیربومی، تحقیقات فرهنگی ایران، شماره 38 ، صص 183-210.

میری آشتیانی، الهام(1382). مقدمه ای بر آسیب شناسی مسائل اجتماعی در ایران، تهران، انتشارات گلبان.

نیک بخش، بهرام و حمیدی، علی (1397) مدل یابی تاثیر عوامل اجتماعی و حقوقی بر گرایش به مواد مخدر در انواع 5 گانه(کانابیس، مواد مخدر تزریقی، قرص های روان گردان، نوشیدنی های الکلی، سیگار و مواد افیونی)، فصلنامه مطالعات مبارزه با مواد مخدر، سال دهم، شماره 39، صص 69-90.

نیک خواه قمصری، نرگس(1394)، اعتیاد در عصر جهانی: انحراف اجتماعی یا مسئله هویت، فصلنامه سلامت اجتماعی و اعتیاد، دوره دوم، شماره 5، صص 9-30.

هاشمی، علی(1383﴾. نگاه نو، اقدام نو در مبارزه با مواد مخدر، ریاست جمهوری ستاد مبارزه با مواد مخدر.

یاری، حسین(1382)، بررسی جامعه شناختی علل مؤثر در بازگشت مجدد معتادان در زندان وکیل آباد مشهد.

یاشاری نادری، سیدمحمد(1397)، کتاب کار آسیب های اجتماعی، تهران، انتشارات کریم خان زند.

 

Abadinsky, H., (2004), Sociology Drugs, Translate by Zekaryaei, M.A., Drug Information, Center Publication.

Beck, A. T., Emery, G., & Greenberg, R. L. (1985). Anxiety disorders and phobias: A cognitive, perspective. New York: Basic Books.

Bennetta, S & D.P. Farrringtona & L.R Huesmannb & A.Calvó. (2005). “Explaining gender differences in crime and violence: The importance of social cognitive skills.” Aggression and Violent Behavior. Vol. 10, Issue. 3, pp. 263-288.

Carlsmith JM. Anderson CA (1979); ambient temperature and the occurrence of collective violence: a new reanalysis. Journal of personality & social psychology, 37 (3): 237- 44.

Espada, J. P.; Gonzalvez, M. T.; Orgiles, M.; Lloret, D. and Guillén-Riquelme, A. (2015), “Meta-analysis of the effectiveness of school substance abuse prevention programs in Spain”. Psicothema 2015, Vol. 27, No. 1, 5-12.

Horigian, V. E., Feaster, D. J., Brincks, A., Robbins, M. S., Perez, M. A., & Szapocznik J. (2016). The effects of Brief Strategic Family Therapy (BSFT) on parent substance use and the association between parent and adolescent substance use. Addictive Behaviors, 42, 44-50.

Leea. J. M, & N. J. Bell, & W. Watson. (2006). “Situating alcohol use and delinquency within developmental and societal context: The case of Korean youth. “ Journal of Adolescence, In Press, corrected proof, available.

Mooney, L. A.; David K. & Caroline S. (1997). Underestanding Social Problem, New York: West Publishing Co.

Ryan. J. P. & M. F. Testa. (2005). “Child maltreatment and juvenile delinquency: investigating the role of placement and placement instability”. Children and youth Services Review, Vol. 27, PP. 227-249.

UNODC Research (2017). World Drug Report. Retrieved from United Nation Office on Drugs and Crime.

World Health Organization (2015). World Drugs report, Switzerland.Retriewed at: https://www.unodc.org/wdr2017/field/WDR_2017_presentation_lauch_version. pdf.

Zywiak, W. H., Stout, R. L., Trefry, W. B., Glasser, I., Connors, G. J., Maisto, S. A., & Westerberg, V. S. (2006). Alcohol relapse repetition, gender, and predictive validity. Journal of Substance Abuse Treatment, 30(4), 349-353.