بررسی عوامل موثر در گرایش دانش آموزان دوره متوسطه به سوء مصرف مواد مخدر و راه های پیشگیری از آن

نویسندگان

چکیده

هدف از پژوهش حاضر، مشخص کردن عوامل موثر در سوء مصرف مواد مخدر دانش آموزان دوره متوسطه استان مرکزی(شهرستان اراک) و راه های پیشگیری از آن است.حجم نمونه انتخاب شده به منظور شناخت عوامل موثر در سوء مصرف مواد، 50 نفر از دانش آموزان مبتلا به سوء مصرف بودند که به روش نمونه گیری شبکه ای از دبیرستان ها و کانون اصلاح و تربیت و مراکز مشاوره انتخاب شدند. همچنین با روش نمونه گیری تصادفی، طبقه ای تعداد 100 نفر از مربیان و مشاوران و مدیران مدارس به منظور جمع آوری اطلاعات راجع به راه های پیشگیری از سوء مصرف مواد مخدر انتخاب شدند. اطلاعات در این پژوهش به روش توصیفی و پیمایشی جمع آوری شده است. ابزار جمع آوری اطلاعات، مصاحبه و پرسشنامه است. برای پاسخگویی به سوالات تحقیق و تجزیه و تحلیل
داد هها از روش های آمار توصیفی و تجزیه و تحلیل کیفی استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان داد، مهمترین عوامل فردی موثر در سوء مصرف مواد مخدر دانش آموزان عبارتند از: ضعف اعتماد به نفس، کنجکاوی، کسب لذت، ناآگاهی از ضرر و زیان مواد مخدر، شیوه مهارت مقابله ای نامناسب، نگرش مثبت به مواد، مصرف مواد به عنوان
یک تفریح و مهمترین عوامل خانوادگی ضعف در کنترل رفتارها و روابط با فرزندان، تبعیض بین فرزندان، برآورده نشدن نیازهای عاطفی، مصرف مواد توسط افراد خانواده، مشاجره و درگیری های مکرر والدین و مهمترین عوامل مدرسه ای عبارتند از اضطراب و ترس از مدرسه و امتحانات، مقررات سخت و دست و پا گیر، اخراج و ترک تحصیل و غیبت از مدرسه، عملکرد تحصیلی ضعیف، عدم توجه به نیازهای آموزشی، عاطفی و روانی دانش آموزان، کمبود
امکانات مناسب برای اوقات فراغت، مصرف مواد به عنوان یک هنجار اجتماعی، در دسترس بودن مواد، کمبود تبلیغات درباره عوارض مواد مخدر.
همچنین نتایج پژوهش نشان داد، مهمترین راه های پیشگیرانه متمرکز بر فرد عبارتند از: تغییر نگرش های مثبت به مواد مخدر، تقویت باورهای دینی و مذهبی، آموزش مهارت های مقابله ای در موقعیت های پرخطر، آموزش
مهارت های زندگی، هویت بخشی و جلوگیری از احساس بیگانگی و طردشدگی است. مهمترین راه های پیشگیرانه متمرکز بر خانواده، تقویت روابط عاطفی والدین با فرزندان، به کارگیری شیوه تربیتی مناسب، توجه به نیازهای عاطفی، روانی و تحصیلی فرزندان، شناسایی دانش آموزانی که والدین معتاد دارند، می باشد. مهمترین راه های پیشگیرانه مدرسه ای، وضع مقررات و محدودیت های لازم در مدرسه برای مصرف یا دسترسی دانش آموزان به مواد،وجود مشاوران آگاه در مدارس، اصلاح روش های تدریس است. مهمترین راه های پیشگیرانه اجتماعی، ایجاد فضای ورزشی جهت گذراندن اوقات فراغت، در دسترس قرار دادن خدمات مشاوره ای و حمایتی، اعمال قوانین و برخورد با فروشندگان مواد و جلوگیری از نهادینه شدن مصرف مواد مخدر به عنوان یک هنجار اجتماعی.

کلیدواژه‌ها